Minds of Thai Inventors
21st anniversary elledecoration thailand
LIFE | 31 May 2017
Minds of Thai Inventors
ไขแนวคิดนิทรรศการไทยทำ...ทำทำไมกับสามหนุ่มคิวเรเตอร์

อะไรที่เป็นสิ่งประดิษฐ์ไทย? คำถามนี้อาจทำให้คุณย้อนกลับไปมองหาสิ่งของต่างๆรอบตัวและพิจารณาอย่างครุ่นคิดว่าของพวกนี้เป็นสิ่งประดิษฐ์ของชาติเราจริงหรือไม่ ก่อนจะถกเถียงกันเรื่องนี้ คงต้องทำความเข้าใจก่อนว่าสิ่งประดิษฐ์ของไทยเกิดจากภูมิปัญญาดั้งเดิมที่มีความเรียบง่าย ไม่ซับซ้อนหรือแสดงความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์มากมายนัก ฉะนั้นสิ่งประดิษฐ์ไทยมักจะถูกสร้างขึ้นเพื่อแก้ไขปัญหาแบบไทยๆ และยังแสดงให้เห็นว่าคนไทยอยู่อาศัยกับธรรมชาติได้อย่างเป็นสุขและปรับตัวกับทุกสภาวะได้ดีเสมอ

การนำเสนอเรื่องราวความเป็นไทยผ่าน “ของร้อยสิ่ง” ที่ได้รับการวิจัยว่าเป็นไทยแท้ เป็นโจทย์หลักของคิวเรเตอร์ (curator) หรือภัณฑารักษ์รับเชิญ คือคุณธนชัย อุชชิน, คุณทรงกลด บางยี่ขันและคุณกนต์ธร เตโชฬาร ทั้ง 3 หนุ่มต่างสร้างสรรค์ผลงานที่สื่อถึง “ของไทยทำ”ในมุมมองของตนภายในห้องนิทรรศการ 3 ห้อง

คาเฟ่ไทยไทย

หากเริ่มถามนักเขียนผู้ชื่นชอบความเป็นไทยอย่าง “ทรงกลด บางยี่ขัน” เขาตั้งคำถามกลับมา ว่าทำไมวัฒนธรรมการกินกาแฟแบบไทยไทยถึงมักต่อท้ายด้วยคำว่าโบราณ นักเขียนคนนี้จึงสะท้อนความสงสัยของตน ด้วยการสร้าง“คาเฟ่ไทยไทย” ที่มองไปทางไหนก็จะเห็นองค์ประกอบไท้ย-ไทยรายล้อมอยู่

“มองเผินๆ อาจจะรู้สึกว่ามันก็เหมือนกับคาเฟ่ทั่วไปนี่นา แต่ถ้าลองค่อยๆไล่ดู จะพบว่าของทุกชิ้นมันมีเรื่องราวบางอย่างซ่อนอยู่ จนอยากไปค้นหาประวัติของสิ่งเหล่านี้ด้วย”คุณทรงกลดอธิบาย

จะนั่งบนเสื่อ นอนบนแคร่ หรือดื่มด่ำรสกาแฟไทยเคล้าขนมหวาน ที่นี่ก็พร้อมให้คุณค้นหาคำตอบ ว่ากาแฟไทยคู่ควรกับคำว่าโบราณจริงไหม?

มหัศจรรย์พันลึก

ในมุมมองของนักดนตรีเจ้าของเพลงบุษบาที่คนไทยทุกคนรู้จักกันดีอย่าง คุณธนชัย อุชชิน หรือ ป๊อด โมเดิร์นด็อก ย่อมให้ความสนใจกับเครื่องดนตรีอันเป็นอุปกรณ์ทำมาหากินของเขา แต่ครั้งนี้ไม่ใช่กีต้าร์ไฟฟ้าหรือกลองชุด หากเป็นโปงลางดนตรีพื้นบ้านอีสานซึ่งมีต้นกำเนิดจากระฆังแขวนคอสัตว์ และค่อยวิวัฒนาการ จนมีหน้าตาอย่างที่เห็นในปัจจุบัน

“ไทยทำสำหรับผมมันคือการแก้ทุกข์ของคนไทยในเรื่องต่างๆ ทั้งการแก้ปัญหา ความเชื่อหรือทำให้สบายใจ มันอาจจะไม่ใช่สิ่งประดิษฐ์ที่ยิ่งใหญ่ แต่เป็นสิ่งประดิษฐ์เล็กๆ ที่สงผลกับชีวิตประจำวันของคนไทยจริงๆ” คุณธนชัยกล่าว

การแก้ทุกข์ของคนไทยย่อมหนีไม่พ้นความเชื่อทางไสยศาสตร์ ทั้งเครื่องลางของขลัง อย่างปลัดขิก ตำราพรหมชาติ หรือแม้แต่ตุ๊กตาเสีย กบาล ถูกนำมาจัดแสดงพร้อมกับสิ่งประดิษฐ์อื่นๆ ที่น่าสนใจไม่แพ้กันคือห้องนี้มีหมอดูคอยอธิบายเรื่องราวความเชื่อด้านโหราศาสตร์ของคนไทยให้ฟังกันสดๆ อีกด้วย

เสียงของไม่จำเป็น

สำหรับหนุ่มแว่นกลมอารมณ์ดีมากความสามารถอย่างคุณฮ่องเต้ กนต์ธร เตโชฬาร ให้ความสำคัญกับของไทยทำที่มักถูกมองข้าม เขามองว่าสังคมแต่ละแห่งถูกขับเคลื่อนไปด้วยสิ่งต่างๆมากมาย ชิ้นเล็กบ้าง ชิ้นใหญ่บ้าง จำเป็นบ้าง เกินจำเป็นบ้าง และบางอย่างก็ถูกมองว่าไม่จำเป็น ไม่มีใครจำได้ ไม่มีใครรู้จัก ถูกลืม ถูกมองข้ามและไม่มี“เสียง”ให้ได้ยินอีกต่อไป ทำให้คุณฮ่องเต้หันกลับมาฟังเสียงของสิ่งประดิษฐ์ไทยที่เลือนหายไป อาทิ โปง ระฆังทรงกระบอกใบใหญ่ทำจากไม้ เกราะลอ อุปกรณ์สำหรับไล่กาในนาข้าว นอกจากนี้ยังมีสิ่งประดิษฐ์อื่นๆ อย่างระหัดวิดน้ำ เครื่องสีฝัดและครกกระเดื่อง ที่นับวันคนไทยจะพบเห็นและได้ยินเสียงของมันน้อยลงไปทุกที

“เราอาจไม่เคยเห็นของเหล่านี้เลยแม้แต่ครั้งเดียว และเราอาจไม่เคยรู้เลยว่ามันใช้ทำอะไรได้บ้าง เพราะทุกวันนี้มันกลายเป็นของไม่จำเป็นไปซะแล้ว ผมมองว่าสังคมเหมือนร่างกายมนุษย์ สิ่งของในสังคมก็เหมือนอวัยวะต่างๆ ที่ทำหน้าที่ของมัน ทั้งเรื่องปัจจัยสี่ ความเชื่อ โชคลาภ และเรื่องเพศ ทุกอย่างเป็นการสะท้อนวิถีชีวิตและนิสัยของคนไทย”

คุณฮ่องเต้เชื่อมโยงสิ่งของทั้งหมดให้เป็นเนื้อเดียวกัน ผ่านรูปทรงมนุษย์เหมือนที่เขายกตัวอย่างไว้ ซึ่งสิ่งประดิษฐ์ถูกติดตั้งให้เคลื่อนที่ได้ เพื่อให้ผู้เข้าชมได้ยิน“เสียงของไม่จำเป็น”อย่างที่คุณฮ่องเต้ตั้งใจ

การหาคำตอบว่าสิ่งไหนคือไทยแท้อาจเป็นเรื่องที่ต้องใช้หลักฐานและข้อมูลในการวิเคราะห์ ซึ่งนิทรรศการไทยทำ…ทำทำไม ถือเป็นบทสรุปซึ่งรวบรวมของไทยทำทั้งหมดมาจัดแสดงเป็นงานศิลปะที่น่าสนใจ พร้อมให้เข้าชมแล้วที่มิวเซียมสยาม ตั้งแต่วันนี้ถึง 27 สิงหาคม 2560 เวลา 10.00-18.00น. (ปิดวันจันทร์)

เรื่อง : ศุภวิชช์ สงวนเลิศฤทัย



LOAD MORE
LOAD MORE
http://www.elledecorationthailand.com/wp-content/uploads/2017/05/temp-03-3.png