Spirit of Materials
21st anniversary elledecoration thailand
STYLE | 21 Jun 2017
Spirit of Materials
จิตวิญญาณของวัสดุกับงานสถาปัตยกรรมศตวรรษที่ 21 ในมุมมองของดวงฤทธิ์ บุนนาค

ในอดีตที่ทรัพยากรยังเป็นสิ่งเหลือเฟือ เราใช้ไม้เนื้อแข็งจากผืนป่าสร้างบ้านเรือน ระเบิดภูเขาเอาปูนและหินอ่อนมาสร้างอาคารขนาดใหญ่ เมื่อเวลาร่วงเลย ผู้คนเข้าถึงวัสดุได้หลากหลาย ภูเขาถูกระเบิดมากขึ้นเพื่อให้ทันต่ออุปสงค์การสร้างอาคารสูง ผืนป่าลดลงเพื่อสนองความต้องการจนไม้กลายเป็นของหายากและมีราคาสูง จึงเกิดการผลิตวัสดุทดแทนตอบสนองความต้องการ อย่างไม้เทียมผลิตจากไม้เนื้ออ่อนอัดซิลิโคน กระเบื้องลายหินหลากชนิด สีทาบ้านและวอลล์เปเปอร์ที่ให้ลวดลวยต่างๆ น่าสนใจว่าวัสดุทดแทนที่เกิดขึ้น จะกลายเป็นวัสดุหลักในงานสถาปัตยกรรมยุคนี้ หรือเป็นเพียงตัวเลือกท้ายๆ เพื่อการลดต้นทุนเท่านั้น

หากถามคุณดวงฤทธิ์ บุนนาค ในฐานะสถาปนิกผู้สร้างผลงานมากมายถึงมุมมองการใช้วัสดุทดแทนของงานสถาปัตยกรรม เขาเปิดประเด็นย้อนกลับไปถึงความจำเป็นในการใช้วัสดุทดแทน ว่าไม่ใช่เกิดจากเหตุผลด้านต้นทุนเพียงอย่างเดียว

“ปัจจุบันหินอ่อนหายาก ลายไม่สวย หากจะคัดลายหินก็ต้องรอ ทำให้ระยะเวลาการก่อสร้างถูกยืดออกไป โครงการที่มีข้อจำกัดทางเวลา อย่าง คอนโดมิเนียม ห้างสรรพสินค้า โรงแรม จึงเลือกใช้วัสดุทดแทนเป็นหลัก เพราะ หลายโครงการต้นทุนทางเวลามีค่ามาก”

มูลค่าของเวลาเป็นหนึ่งในปัจจัยที่สำคัญพอๆ กับเม็ดเงินที่เจ้าของโครงการต้องจ่าย ถ้าจะอธิบายให้เข้าใจมากยิ่งขึ้น วัสดุทดแทนแบ่งออกเป็นสองประเภทตามวัตถุประสงค์ คือเพื่อทดแทนจริงๆ อย่างกระเบื้องลายหินอ่อนที่ปัจจุบันผู้ผลิตใช้เทคโนโลยีทำออกมาได้แนบเนียน มีความต่อเนื่องของลวดลาย ส่วนประเภทที่สองคือการผลิตเพื่อลดต้นทุน วัสดุประเภทนี้จะมีรูปแบบ สี ผิวสัมผัสที่แตกต่างจากวัสดุจริงอย่างเห็นได้ชัดมาก อย่างกระเบื้องพิมพ์ลายราคาประหยัด จึงเป็นสิ่งที่สถาปนิกไม่เลือกใช้

“จริงๆ ราคาของมันไม่ได้ถูกเลย แต่ที่เลือกใช้กระเบื้องลายหินอ่อนเพราะเป็นวัสดุที่เราสามารถคาดการณ์ได้ และมันก็เหมือนหินจริงมากจนแทบแยกไม่ออก  ซึ่งจริงๆ แล้ว ผมมองว่าการออกแบบที่ดีจะต้องดูว่าเรามีอะไรอยู่ในมือเป็นอันดับแรก แล้วออกแบบจากสิ่งที่เรามี”

วัสดุทดแทนในงานสถาปัตยกรรมไม่ได้ทำให้คุณค่าในงานสถาปัตยกรรมลดลงคือคำตอบของคุณดวงฤทธิ์ แม้จะมีแนวโน้มว่าวัสดุทดแทนจะเข้ามาครองตลาดมากขึ้นเรื่อยๆ

“ผมไม่เข้าใจว่าอะไรคือจิตวิญญาณวิญญาณของวัสดุ เพราะผมมองว่าวัสดุเป็นเพียงบริบทเล็กๆในงานสถาปัตยกรรม ถึงแม้จะใช้วัสดุทดแทนมากขึ้น ก็ไม่ได้มีอิทธิพลอะไรต่อการออกแบบ การคำนึงถึงการออกแบบเพื่อตอบสนองการใช้งานนั้นเป็นสาระสำคัญมากกว่า”

ท้ายที่สุด วัสดุทดแทนจะเป็นทางออกของสถาปัตยกรรมในศตวรรษที่ 21 หรือไม่ ยังคงเป็นสิ่งที่ตอบได้ยาก เพราะถึงแม้มันจะใช้แก้ปัญหาความต้องการที่สูงขึ้นในงานสถาปัตยกรรมได้ แต่กระบวนการผลิตของมันทำให้เกิดคาร์บอนฟุตพริ้นท์ ที่รบกวนธรรมชาติและทำให้เกิดภาวะโลกร้อน

“วัสดุทดแทนไม่ได้ทำให้โลกของเราดีขึ้นหรือแย่ลง มันเกี่ยวกับกำลังซื้อเป็นหลัก ในทางกลับกัน การใช้ไม้จริงนั้นดีกับระบบนิเวศมากกว่าไม้เทียมในแง่กระบวนการผลิตด้วยซ้ำ” คุณดวงฤทธิ์ กล่าวทิ้งท้าย

เรื่อง : ศุภวิชช์ สงวนเลิศฤทัย
ภาพ : ธนวัชร ถนอมพงศ์สานต์, Kai Nakamura, SS Tokyo, Takumi Cha, Gruppo Tosco Mami
ผู้ช่วยช่างภาพ : แก้ว เกล็ดเครือมาศ



LOAD MORE
LOAD MORE
http://www.elledecorationthailand.com/wp-content/uploads/2017/06/web-template-01-4.png