21st anniversary elledecoration thailand
BLOG | 18 Jan 2017
Humans of Flower Market
ความท้าทายของการพัฒนาเมืองร่วมสมัย คือการสร้างสมดุลระหว่างการรื้อล้าง ฟื้นฟู และพัฒนา

ตั้งแต่สมัยยังเรียนอยู่ที่มหาวิทยาลัยศิลปากร เวลาเบื่อๆ หรือคิดงานไม่ออก เราก็มักจะชอบแวะไปเดินเล่นที่ปากคลองตลาดอยู่เสมอ ไม่ใช่แค่ว่าเป็นคนชอบดอกไม้ หากแต่บรรยากาศอันวุ่นวายของปากคลองตลาดช่วยเร้าประสาทสัมผัส ทำให้เราลืมความหนืด ฝืด และล้าของสมองและจิตใจไปได้หลายแวบเลยทีเดียว ไหนจะต้องคอยเดินระวังรถเข็น รถตุ๊กตุ๊ก รถแท็กซี่ ต่างต่างมากมาย ไหนจะกลิ่นของปากคลองที่เปลี่ยนไปแทบทุก 5 เมตรตามบรรยากาศโดยรอบ ทั้งดอกไม้หลากชนิด อาหารตามสั่ง ท่อระบายน้ำ และอื่นๆ ไม่ได้บอกว่าความไม่เป็นระเบียบนั้นสุนทรีย์หรือโรแมนติก (เพราะการต้องลงไปเดินบนถนนที่มีรถวิ่งอันตรายนั้นไม่ใช่เรื่องโรแมนติกในสายตาของเรา) แต่อยากบอกว่ามันใช้เวลานานมากกว่าพื้นที่หนึ่งจะมีบุคลิกเฉพาะตัวมายาวนานพอ ที่จะพัฒนาไปสู่ความเป็นย่านที่มีเอกลักษณ์และกลายเป็นภาพจำในใจของผู้คนทั่วไป

ไม่นานมานี้ รัฐบาลมีนโยบายจัดระเบียบทางเท้าบริเวณปากคลองตลาด

ถามว่าการตั้งแผงค้าขายบนพื้นที่สาธารณะนั้นผิดไหม ก็ต้องตอบว่า “ผิด”

ถามว่าแล้วการที่เจ้าหน้าที่บางคนเก็บผลประโยชน์จากแม่ค้าพ่อค้าเหล่านี้แบบไม่เป็นทางการผิดไหม ก็ต้องตอบว่า “ผิด” อีกเช่นกัน

ถามว่าเป็นระเบียบแล้วดีไหม ก็ต้องตอบว่า “ดี” เดินเหินสะดวกและปลอดภัย

ถามว่าแล้วการเอายางลบลบแม่ค้าพ่อค้าเหล่านี้ออกจากทางเท้าส่งผลกระทบอะไรบ้าง คำตอบที่ได้ย่อมมีความแตกต่างหลากหลายจากผู้คนต่างมุมมอง บางคนอาจมองว่าดีแล้ว ที่คนเหล่านี้เลิกอ้างความยากจนและเอาเปรียบส่วนรวม บางคนเห็นด้วยกับการจัดระเบียบ แต่ก็เสียดายความเป็นย่านที่มีเอกลักษณ์และบรรยากาศสนุกแบบเดิม บางคนไม่เห็นด้วยเลยกับการจัดระเบียบที่ขาดความเซนซิทีฟในลักษณะนี้ เพราะในขณะที่ประเทศพัฒนาแล้วอื่นๆ (ที่เต็มไปด้วยกฎระเบียบมากมาย) กำลังพยายามดึงชีวิตชีวาและพยายามสร้างเรื่องราวให้กับเมือง ประเทศเรากลับถอนรากทิ้งด้วยความรวดเร็ว ไม่แม้แต่จะเปิดโอกาสให้รากเดิมได้ลองปรับเข้าสู่ดินใหม่ยุคสมัยใหม่ ความท้าทายอันหนึ่งของเมืองร่วมสมัย คือการสร้างสมดุลระหว่างการรื้อล้าง การฟื้นฟู และการพัฒนา

blog-supitcha14

โครงการ Humans of Flower Market หรือมนุษย์ปากคลองฯ ประกอบด้วยหนังสือรวมภาพถ่าย นิทรรศการภาพถ่ายเคลื่อนที่ ซึ่งเคยจัดแสดงมาแล้วที่ท่าเรือยอดพิมาน, บนทางเท้าที่แม่ค้าเคยวางขายของ และ BACC เป็นส่วนหนึ่งของผลงานนักศึกษาระดับปริญญาโทและปริญญาเอก รายวิชาการอนุรักษ์สถาปัตยกรรมพื้นถิ่นและการพัฒนาชุมชน หลักสูตรสถาปัตยกรรมพื้นถิ่น คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร ซึ่งผู้เขียนเป็นอาจารย์ผู้รับผิดชอบรายวิชา

จุดประสงค์โครงการฯ เพื่อสังเกต สำรวจ บันทึก และนำเสนอลักษณะความสัมพันธ์ของกลุ่มผู้คนที่แตกต่างหลากหลายในพื้นที่โดยรอบของย่าน “ปากคลองตลาด” รวมถึงความคิดเห็นที่พวกเขามีต่อ “ความเป็นย่านของปากคลองตลาด” การลงพื้นที่บันทึกเรื่องราวของคณะทำงาน ทำให้เห็นถึงระบบนิเวศเชิงมนุษย์ที่น่าสนใจ เราพบว่า “มนุษย์ ฯลฯ” เอื้อประโยชน์ต่อกันและกัน ทั้งมนุษย์ดอกไม้หาบเร่ที่มักขายของ “แนม” กับมนุษย์ดอกไม้ตึกแถว นอกจากนี้ยังมีอีกหลาย “มนุษย์” ที่ได้ประโยชน์จาก Informal Economy ของปากคลองตลาดนี้ ทั้งมนุษย์รถเข็น มนุษย์โยนของ มนุษย์ส่งน้ำแข็ง มนุษย์อาหารตามสั่ง มนุษย์นวด มนุษย์เทศกิจ มนุษย์ตุ๊กตุ๊ก ฯลฯ

โครงการนี้ทำหน้าที่ได้เพียงการเป็น Platform รวบรวมความคิดเห็นและมุมมองต่างๆ ของผู้คนในพื้นที่ เพื่อสร้างพื้นที่เพื่อการรับฟังและเเลกเปลี่ยน เพื่อหาทางออกอย่างสร้างสรรค์ต่อไป ปัจจุบันทีมนักศึกษาทีมเดิมได้ใช้พื้นที่ของเพจ Humans of Flower Market เป็นพื้นที่ให้ผู้คนได้ตามหาแม่ค้าพ่อค้า ที่ส่วนใหญ่ยังคงขายอยู่ในปากคลอง หากแต่ย้ายที่และอยู่กันอย่างกระจัดกระจาย ด้วยการโพสตำแหน่งร้านใหม่ เพราะปากคลองไม่ได้หายไปไหน กายภาพอาจเปลี่ยนไป แต่คนปากคลองยังอยู่เหมือนเดิม

blog-supitcha2

blog-supitcha3

blog-supitcha4

blog-supitcha13

blog-supitcha6

blog-supitcha9

blog-supitcha10

blog-supitcha11

blog-supitcha5

blog-supitcha12

รายละเอียดเพิ่มเติม www.facebook.com/ManusPakkhlong

นักศึกษาทีมงาน: เดชพงษ์ จิตรพงษ์, จันทร์ถนอม สุขเสริม, ปริญญา มรรคสิริสุข, ป่านธันวา พัฒนกุลชัย, สันติ กมลนรากิจ และศศมน รัตนาลังการ (ผู้ถ่ายภาพ)

เรื่อง : Supitcha Tovivich
ภาพ : ศศมน รัตนาลังการ และหลักสูตรสถาปัตยกรรมพื้นถิ่น มหาวิทยาลัยศิลปากร



Supitcha Tovivich / writer

ผศ.ดร.สุพิชชา โตวิวิชญ์ อาจารย์ประจำและหัวหน้าภาควิชาสถาปัตยกรรม คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร มีความสนใจในงานพัฒนาชุมชน งานออกแบบ สถาปัตยกรรม และงานศิลปะ เป็น editor-in-chief ของวารสารอาษา ของสมาคมสถาปนิกสยามฯ ตั้งแต่ปี 2556 ถึงปัจจุบัน และเป็นนักเขียนอิสระให้ Elle Decoration ตั้งแต่ปี 2544

Supitcha Tovivich / writer

ผศ.ดร.สุพิชชา โตวิวิชญ์ อาจารย์ประจำและหัวหน้าภาควิชาสถาปัตยกรรม คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร มีความสนใจในงานพัฒนาชุมชน งานออกแบบ สถาปัตยกรรม และงานศิลปะ เป็น editor-in-chief ของวารสารอาษา ของสมาคมสถาปนิกสยามฯ ตั้งแต่ปี 2556 ถึงปัจจุบัน และเป็นนักเขียนอิสระให้ Elle Decoration ตั้งแต่ปี 2544

LOAD MORE
LOAD MORE
http://www.elledecorationthailand.com/wp-content/uploads/2017/01/Blog-Supitcha.jpg